Ένα από τα πλέον ιστορικά Μνημεία της πόλης μας είναι το Δημοτικό Μουσείο του Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος. Ο ιστορικός και μαρτυρικός τούτος χώρος συνδέεται άρρηκτα με τα γεγονότα της κατοχής και κυρίως με τη φρικτή τραγωδία της 13ης Δεκεμβρίου 1943. Της Μαύρης Δευτέρας των Καλαβρύτων που συγκίνησε και θα συγκλονίζει όλη την πολιτισμένη ανθρωπότητα.

Σ΄αυτό το συμβολικό κτίριο έμελλε να ανοίξει η αυλαία και να παιχτεί η πρώτη πράξη του Καλαβρυτινού δράματος. Εδώ οι κάτοικοι της πόλης των Καλαβρύτων γνώρισαν και υπέστησαν τη βαναυσότητα της ναζιστικής θηριωδίας: υπήρξε ο κατά τρόπο παραπλανητικό χώρος της συγκέντρωσής τους, του απάνθρωπου διαχωρισμού των οικογενειών, του οδυνηρού αποχωρισμού, του φρικτού εγκλεισμού των γυναικόπαιδων και του βίαιου απεγκλωβισμού τους.

Εδώ, το ιστορικό Δημοτικό Σχολείο της πόλης μας, είναι το «σπίτι των ηρώων μας», των αδικοχαμένων αγαπημένων μας προσώπων. Εδώ, σ΄ αυτήν τη νέα κιβωτό της ιστορίας αυτού του τόπου, στο Μουσείο του Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος, στεγάζεται η μνήμη τους και τρέφει τις δικές μας πύρινες μνήμες.

Εδώ, η ιστορία είναι παρούσα και γονιμοποιεί το παρόν, η μαρτυρία είναι βοώσα και προσφέρει παροτρύνσεις, η αξιοπρέπεια και η ελευθερία εμπνέουν και διδάσκουν: αντίσταση και διαμαρτυρία ενάντια στο έγκλημα, στη βία και το φασισμό. Αρχές και αξίες που εξακτινώνει το «σπίτι των ηρώων μας», των ακριβών ενθυμημάτων μας.

α). Το Δημοτικό Σχολείο Καλαβρύτων: Ιδρυση - Χρονικό λειτουργίας

Το κτίριο του Δημοτικού Σχολείου ανεγέρθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα «δαπάνη» του μεγάλου Έλληνα ευεργέτη Ανδρέα Συγγρού, ο οποίος το 1897 είχε κληροδοτήσει στο Ελληνικό Δημόσιο ένα μεγάλο χρηματικό ποσό για τη δημιουργία σχολικών κτιρίων και ευαγών ιδρυμάτων. Πολλά πανομοιότυπα κτίρια ανεγέρθησαν εκείνη την εποχή κυρίως στις απομακρυσμένες και άγονες περιοχές της πατρίδας μας.

Αποτελεί δείγμα τετρατάξιου σχολείου με νεοκλασικά μορφολογικά στοιχεία και συγκεκριμένη τυπολογία. Κτίστηκε σύμφωνα με το πρώτο κρατικό πρόγραμμα ανέγερσης σχολικών κτιρίων, το οποίο διαμορφώθηκε από το νομομηχανικό του Υπουργείου Παιδείας Δημήτριο Καλλία και θεσμοθετήθηκε με το Νόμο ΒΤΜΘ/1895.

Ο χώρος στον οποίον αναγέρθηκε το κτίριο απείχε τότε αρκετά μέτρα από το χωριό. Είχε μεγάλο εξωτερικό περιβάλλοντα χώρο και γειτνίαζε μόνο με το κτίριο του σιδηροδρομικού σταθμού. Από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του – λειτούργησε το έτος 1906 - διέθετε δασκάλους για όλες τις τάξεις και ήταν εφοδιασμένο με εποπτικά μέσα για τη διδασκαλία των ιστορικών, γλωσσικών, τεχνικών και πρακτικών μαθημάτων.

Κατά την περίοδο της Κατοχής διέκοψε τη λειτουργία του. Χρησιμοποιήθηκε ως σχολείο μόνο από το Σεπτέμβριο μέχρι το Δεκέμβριο του 1943. Αυτή ήταν η μικρότερη σχολική χρονιά στη μακρόχρονη συμβολή του στην εκπαίδευση.

Στις 13 Δεκεμβρίου του 1943 κάηκε ολοσχερώς από την πυρκαγιά που προκάλεσαν οι Γερμανοί κατακτητές. Μετά την απελευθέρωση ανακατασκευάστηκε σύμφωνα με το αρχικό του σχέδιο. Επαναλειτούργησε το έτος 1950. Το 1986 κηρύχθηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού και αποφασίστηκε να στεγάσει το Δημοτικό Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος. Στις 13 Ιανουαρίου 1992 μεταστεγάστηκε σε νεόδμητο Σχολικό Συγκρότημα.

Ωστόσο, η ιστορία του μοιραία ταυτίζεται με τη μαθητική θητεία χιλιάδων Καλαβρυτινών παιδιών, αγοριών και κοριτσιών, που μαθήτευσαν και αποφοίτησαν απ΄ αυτό το διδακτήριο παίρνοντας ως εφόδια τις πρώτες γραμματικές γνώσεις και βάζοντας τις ηθικές και κοινωνικές βάσεις για την κατοπινή σταδιοδρομία τους.

Δυστυχώς όμως αυτό δε συνέβη στα άτυχα παιδάκια που φοίτησαν από το έτος 1937 έως την 13η Δεκεμβρίου του 1943. Τα δικά τους βιώματα από αυτό το σχολείο ήταν σκληρά και απάνθρωπα …

β). Το Δημοτικό Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος.

Το Δημοτικό Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος ιδρύθηκε με την υπ΄ αριθ. Α24908/04.08.1986 απόφαση του Νομάρχη Αχαΐας (Φ.Ε.Κ. 715Β/23.10.1986), η οποία αντικαταστάθηκε με την υπ΄ αρ. 21092/07.07.1994 απόφαση του Νομάρχη Αχαΐας (Φ.Ε.Κ. 556Β/19.07.1994), που τροποποιήθηκε με την υπ΄αριθ. 7014/21.05.1999 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας και όπως η τελευταία τροποποιήθηκε με την υπ. Αριθ. 5273/2007 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας και αποτελεί νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3463/2006 (Φ.Ε.Κ. 114Α) του Δημοτικού Κώδικα και διέπεται από τις διατάξεις των ως άνω αποφάσεων.

Με την υπ. αριθ. ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/2116/31577/Φ.Ε.Κ./Β΄/769/31.10.1986 το κτίριο του Δημοτικού Σχολείου χαρακτηρίστηκε ως έργο τέχνης και ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο που χρειάζεται ειδική κρατική προστασία. Ενώ με την υπ. αριθ. ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/3488/52548/Φ.Ε.Κ./Β΄/79/27.11.1991 χαρακτηρίστηκε ως ιστορικός τόπος και ο χώρος, ο οποίος περιβάλλει το χαρακτηρισμένο ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο το κτίριο του Δημοτικό Σχολείο Καλαβρύτων.

Σκοπός του Δημοτικού Μουσείου Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος είναι:
Α. Η συλλογή, τεκμηρίωση, συντήρηση, έκθεση και ερμηνεία του πάσης φύσεως μουσειολογικού υλικού που σχετίζεται με τα γεγονότα του Ολοκαυτώματος της 13ης Δεκεμβρίου 1943 στα Καλάβρυτα καθώς και με όλα τα γεγονότα που προηγήθηκαν και ακολούθησαν το Ολοκαύτωμα στον ευρύτερο χώρο της επαρχίας Καλαβρύτων.

Β. Η προώθηση της εκπαίδευσης και έρευνας με την οργάνωση περιοδικών εκθέσεων , εκπαιδευτικών προγραμμάτων, διαλέξεων και ιστορικών συνεδρίων , δημοσιεύσεων και εκδόσεων, με θέματα που σχετίζονται με το αντικείμενο του νομικού προσώπου.

Γ. Η δημιουργία εξειδικευμένης βιβλιοθήκης και ιστορικού αρχείου που σχετίζονται με το αντικείμενο του νομικού προσώπου.

Το έργο αναστήλωσης του Δημοτικού Σχολείου και μετατροπής του σε Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τη μελέτη της Διεύθυνσης Πολιτιστικών Κτιρίων και Αναστήλωσης Νεότερων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού. Ο δε προϋπολογισμός του ανήλθε στο ποσό των 1.167.332,42 Ευρώ.

Το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ήταν ενταγμένο στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης 2000-2006.

Το Μουσείο εγκαινιάστηκε στις 9 Ιανουαρίου 2005 από τον τέως Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο.

Το Ν.Π.Δ.Δ. διοικείται από Διοικητικό Συμβούλιο που ορίζεται από το Δημοτικό Συμβούλιο Καλαβρύτων. O αριθμός των μελών του και των αναπληρωτών τους προβλέπεται από τη συστατική του πράξη και από τις τυχόν τροποποιήσεις του.

Η θητεία των μελών του διοικητικού συμβουλίου του νομικού προσώπου ορίζεται με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Λήγει πάντοτε με την εγκατάσταση του νέου διοικητικού συμβουλίου.

Το Ν.Π.Δ.Δ. και οι πράξεις του Διοικητικού Συμβουλίου υπάγονται στην εποπτεία του Ο.Τ.Α. που τα συνέστησε - Δήμου Καλαβρύτων -, εφαρμοζομένων αναλογικά των διατάξεων του Ν. 3463/2006, όπως ισχύει κάθε φορά.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΥ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ
Α. Συγγρού 1-5, Καλάβρυτα, Τ.Κ. 25001
Τηλ. & Fax: 26920-23.646

Ανοικτό: Τρίτη - Κυριακή
Κλειστό: Δευτέρα

Χειμερινό ωράριο: 09:00 έως 16:00

Θερινό ωράριο:  10:00 έως 17:00

ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ:

Γενική Είσοδος: 3,00 €
Μειωμένο Εισιτήριο: 2,00 € και 1,50 €

Δικαίωμα μειωμένου εισιτηρίου:
α). Οργανωμένα γκρουπ.
β). Φοιτητές και πολίτες άνω των 65 ετών.

Ελεύθερη είσοδος:
α). Οι γόνοι των θυμάτων του Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος
β). Κάτοχοι ειδικής ταυτότητας του ΥΠ.ΠΟ. και του ΥΠ.Ε.Π.Θ.
γ). Μαθητές και οι συνοδοί Εκπαιδευτικοί
δ). Άτομα με Ειδικές Ανάγκες
ε). Πολύτεκνοι

Ημέρες ελεύθερης εισόδου για όλους τους επισκέπτες:
- 12 & 13 Δεκεμβρίου (παραμονή και ανήμερα του Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος)
- 18 Μαΐου (Διεθνής Ημέρα Μουσείων)

 Οι εκδόσεις του Δημοτικού Μουσείου Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος

1.		«Φωτογραφικό Λεύκωμα», Καλάβρυτα 2003
2.		«Το Σχολείο στο εκτελεστικό απόσπασμα», Καλάβρυτα 2004
3.		«Το σπίτι των ηρώων μας», Καλάβρυτα 2006 (DOWNLOAD)
4.		«Τα τελευταία γενέθλια», DVD, Καλάβρυτα 2007
5.		«Το Χρονικό του Ολοκαυτώματος», DVD, Καλάβρυτα 2007
6.		«Πνοές Ειρήνης-Τα παιδιά γράφουν για τα παιδιά…», Καλάβρυτα 2007
7.		«A House for Our Heroes» (An attempt to approach the tragedy in Kalavryta), Kalavryta, 2008
8.		«Das Haus unserer Helden » (Das Drama von Kalavryta: Versuch einer Annäherung ), Kalavryta, 2008
9.		«Αίμα και Μύρο Νεομαρτύρων Καλαβρυτινών - Ορατόριο», Ποίηση: Γιάννης Ανδρικόπουλος, Μουσική: Φίλιππος Οικονόμου, Καλάβρυτα 2008
10.		10 Καλαβρυτινά μοτίβα cart postal , Καλάβρυτα 2008
11.		Αφίσες που απεικονίζουν Καλαβρυτινά μοτίβα.
12.		Μαρτυρίες, Πάνος Νικολαΐδης: Ένας διασωθείς αφηγείται...., Καλάβρυτα 2009
13.		«Φωτογραφικό Λεύκωμα», Καλάβρυτα 2009